UKNF proponuje rezygnację z modelu małej instytucji płatniczej

Urząd Komisji Nadzoru Finansowego (UKNF) wystąpił do Ministerstwa Finansów z propozycją usunięcia z ustawy o usługach płatniczych regulacji dotyczących tworzenia i działalności małych instytucji płatniczych (MIP). Postulat został przedstawiony w ramach prac nad projektem UC132. Na obecnym etapie jest to jednak tylko stanowisko nadzorcy, a nie przesądzony kierunek zmian legislacyjnych.

Model MIP został wprowadzony jako opcja narodowa, przewidziana w art. 32 dyrektywy PSD2. Miał umożliwiać startupom testowanie rozwiązań płatniczych przed rozpoczęciem działalności jako krajowa instytucja płatnicza (KIP). UKNF ocenia jednak, że po ośmiu latach regulacja nie zrealizowała tego celu.

Niewielka część zarejestrowanych MIP zdecydowała się na przejście do pełnego modelu licencyjnego, a jeszcze mniej podmiotów uzyskało zezwolenie. Nadzorca wskazuje jednocześnie na tworzenie podmiotów szelfowych oraz wykorzystywanie wpisu przede wszystkim do uwiarygodnienia działalności wobec partnerów biznesowych.

Zastrzeżenia UKNF dotyczą także ryzyk związanych z arbitrażem regulacyjnym. Według nadzorcy, status MIP może ułatwiać przechodzenie procedur KYC i otwieranie rachunków przez podmioty prowadzące działalność o podwyższonym ryzyku. W stanowisku wskazano między innymi na zagrożenia związane z praniem pieniędzy, obchodzeniem sankcji i obsługą nielegalnego hazardu. Odnotowano również przekraczanie miesięcznego limitu transakcji, prowadzenie niedozwolonej działalności transgranicznej oraz pozorowanie działalności.

Problemem pozostaje również rejestrowy charakter procedury uzyskiwania statusu MIP. Wpis jest czynnością materialno-techniczną, co ogranicza możliwość badania rękojmi ostrożnego zarządzania i realności planów biznesowych. UKNF ocenia ponadto, że dostępne instrumenty nadzorcze są niewystarczające wobec podmiotów unikających współpracy lub prowadzących działalność przy ograniczonych zasobach organizacyjnych.

Ewentualne uwzględnienie propozycji UKNF wymagałoby decyzji ustawodawcy oraz przyjęcia przepisów przejściowych. Mogłyby one określić termin na zakończenie działalności albo złożenie wniosku o zezwolenie na działalność jako KIP. Nie jest obecnie przesądzone, czy postulat nadzorcy zostanie przyjęty.

Z punktu widzenia rynku kluczowe będzie, czy ustawodawca przychyli się do postulatu UKNF, czy zdecyduje się na mniej restrykcyjną reformę modelu MIP. Niezależnie od wybranego kierunku wiele wskazuje na to, że obecna konstrukcja MIP może zostać poddana istotnym zmianom.

W ramach specjalizacji Usługi płatnicze zapewniamy wsparcie prawne przy uzyskiwaniu wpisu do rejestru małych instytucji płatniczych.

Autor: radca prawny Michał Barwicki