Projekt ustawy wdrażający nowe zasady dla umów finansowych zawieranych na odległość
10 września 2026 r. do konsultacji trafił projekt ustawy o zmianie ustawy o prawach konsumenta oraz ustawy o konsumenckiej pożyczce lombardowej (projekt UC 169). Projekt ma wdrożyć do polskiego prawa Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2673 dotyczącą umów o usługi finansowe zawieranych na odległość. Jest to druga próba wprowadzenia tych rozwiązań po wycofaniu wcześniejszego projektu przygotowanego przez UOKiK.
Jedną z najważniejszych zmian będzie obowiązek zapewnienia konsumentowi funkcji umożliwiającej odstąpienie od umowy zawartej przez Internet. Rozwiązanie ma obejmować również umowy o usługi finansowe, w tym umowy o kredyt konsumencki zawierane przez stronę internetową lub aplikację. Funkcja będzie musiała pozostawać stale dostępna i wyraźnie widoczna przez cały okres przysługujący konsumentowi na odstąpienie od umowy. Odstąpienie będzie następowało w dwuetapowym procesie, z obowiązkiem niezwłocznego potwierdzenia oświadczenia na trwałym nośniku.
W odniesieniu do usług finansowych projekt przewiduje także ustawowy zakaz stosowania dark patterns. Projektowany art. 42a ustawy o prawach konsumenta obejmuje m.in. rozwiązania, które uwypuklają wybory korzystne dla przedsiębiorcy, uporczywie nakłaniają konsumenta do ponownego podjęcia decyzji albo utrudniają rezygnację z usługi w porównaniu z procesem jej zamówienia. Warto zauważyć, że UOKiK już obecnie przeciwdziała takim praktykom, opierając się m.in. na przepisach o nieuczciwych praktykach rynkowych. Projektowana regulacja stworzy dodatkową, precyzyjną podstawę prawną do przeciwdziałania dark patterns w usługach finansowych, co może sprzyjać intensyfikacji działań UOKiK w tym obszarze.
Projekt porządkuje również zasady komunikacji z konsumentem przy zawieraniu umów na odległość. Zmiany obejmują sposób prezentowania informacji przedkontraktowych, prawo do interwencji człowieka przy zautomatyzowanej obsłudze oraz dodatkowe obowiązki przy sprzedaży z wykorzystaniem telefonii głosowej. Zakres stosowania tych nowych rozwiązań nie będzie jednak jednolity. W odniesieniu do niektórych zasad projekt zachowuje pierwszeństwo przepisów szczególnych regulujących dany produkt finansowy.
Projekt przewiduje 30-dniowe vacatio legis, co po ogłoszeniu ustawy pozostawi przedsiębiorcom ograniczony czas na wdrożenie wymaganych zmian organizacyjnych, technologicznych i dokumentacyjnych.
Autor: radca prawny Michał Barwicki