Założenia nowej ustawy o kredycie konsumenckim

3 listopada 2026 r. w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano założenia nowej ustawy o kredycie konsumenckim. Chodzi o projekt UC171. Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowuje regulację, która ma wdrożyć dyrektywę CCD2 i zastąpić ustawę z 12 maja 2011 r. Przyjęcie projektu przez Radę Ministrów zaplanowano na II kwartał 2027 r. Sam tekst projektu ustawy nie został jeszcze udostępniony.

Zgodnie z założeniami, próg kwotowy kredytu objętego ustawą ma wzrosnąć z 255 550 zł do 437 700 zł. Pełny reżim ma objąć także kredyty nieoprocentowane i wolne od opłat, w tym większość modeli odroczonych płatności BNPL, oraz kredyty o wartości poniżej 200 EUR. Kredyty niezabezpieczone hipoteką przeznaczone na remont nieruchomości mieszkalnej mają podlegać ustawie niezależnie od kwoty.

W zakresie regulacji kosztów kredytu założenia przewidują wyraźny zakaz naliczania odsetek od pozaodsetkowych kosztów kredytu. Podstawą naliczania odsetek ma być wyłącznie faktycznie udostępniony kapitał. Kredytodawcy i pośrednicy kredytowi nie będą też mogli pobierać opłat od konsumenta przed zawarciem umowy. Zapowiedziano również utrzymanie regulacji dotyczących odsetek maksymalnych oraz maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu, z wykorzystaniem rozwiązań wzorowanych na obecnym art. 36a ustawy.

Z założeń wynika również odejście od jednolitej sankcji kredytu darmowego na rzecz zróżnicowanych sankcji prywatnoprawnych, zależnych od wagi naruszenia. System ma obejmować także sankcje administracyjne z zachowaniem dotychczasowego podziału kompetencji organów nadzorczych.

W założeniach przewidziano też wyraźny zakaz udzielenia kredytu przy negatywnym wyniku oceny zdolności kredytowej oraz obowiązek ustanowienia i udokumentowania procedur tej oceny. Ministerstwo wskazuje przy tym, że udzielenie kredytu przez instytucję pożyczkową już obecnie wymaga pozytywnego wyniku oceny. Obowiązek sprawdzenia co najmniej jednej bazy danych ma być powiązany z przekroczeniem przez całkowitą kwotę kredytu dwukrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę. W nowej ustawie mają również zostać uregulowane prawa konsumenta do zrozumiałego wyjaśnienia sposobu przeprowadzenia oceny oraz żądania ponownego rozpatrzenia sprawy w przypadku wykorzystania zautomatyzowanego przetwarzania danych.

Reklamy mają zawierać ostrzeżenie o kosztach pożyczania. Zakazane mają być m.in. przekazy sugerujące poprawę sytuacji finansowej dzięki kredytowi i uzależniające rabat od jego zaciągnięcia. Nie przewidziano dodatkowego zakazu reklam podkreślających szybkość lub łatwość uzyskania kredytu. Z założeń wynika również, że planowane jest rozwinięcie obecnych zasady restrukturyzacji przed wszczęciem postępowania zmierzającego do wyegzekwowania zobowiązania. Możliwe środki to m.in. odroczenie rat i częściowe umorzenie zadłużenia.

Przyjęcie projektu ustawy przez Radę Ministrów zaplanowano na II kwartał 2027 r.

W oparciu o krajowe, europejskie i międzynarodowe regulacje dotyczące kredytu konsumenckiego i działalności pożyczkowej, oferujemy kompleksowe doradztwo prawne na rzecz dynamicznie rozwijających się instytucji finansowych z branży LendTech i Digital Lending, świadczących usługi pożyczkowe oraz kredytu konsumenckiego na rynku polskim oraz na rynkach zagranicznych.

Autor: radca prawny Michał Barwicki