Ustawa o systemach sztucznej inteligencji podpisana. KRiBSI rozpocznie nadzór nad rynkiem AI
24 lipca 2026 r. Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę o systemach sztucznej inteligencji, która tworzy krajowe ramy stosowania unijnego rozporządzenia AI Act. Dla sektora finansowego i FinTech oznacza to powstanie nowego modelu nadzoru nad systemami AI oraz uruchomienie instrumentów służących ograniczeniu ryzyka regulacyjnego na etapie projektowania i testowania rozwiązań.
Centralnym organem nadzoru będzie Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI). Ma ona działać jako niezależny organ kolegialny, obsługiwany organizacyjnie przez Ministerstwo Cyfryzacji. W jej skład wejdą przedstawiciele Komisji Nadzoru Finansowego, Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Przewodniczący KRiBSI ma zostać powołany w październiku 2026 r., a pełny skład Komisji powinien rozpocząć działalność w listopadzie 2026 r.
Istotnym elementem ustawy są piaskownice regulacyjne, które umożliwią testowanie systemów AI w kontrolowanym środowisku pod nadzorem Komisji, przed ich komercyjnym wdrożeniem. Mikro, mali i średni przedsiębiorcy, będą mogli korzystać z nich bezpłatnie. Duże przedsiębiorstwa zapłacą za to jednorazową opłatę odpowiadającą trzykrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę. Uczestnicy będą mogli korzystać ze wsparcia technologicznego oraz czasowego odstępstwa od stosowania niektórych przepisów w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia testów.
Drugim narzędziem będą opinie indywidualne, wydawane przez KRiBSI w konkretnych sprawach. Jeżeli Komisja nie zajmie stanowiska w ustawowym terminie, za wiążące zostanie uznane stanowisko przedstawione we wniosku przedsiębiorcy. Mechanizm ten może mieć szczególne znaczenie dla mniejszych podmiotów FinTech, dla których niepewność prawna stanowi istotną barierę rozwoju projektów.
KRiBSI będzie również rozpatrywać skargi dotyczące działania systemów AI, w tym błędnych decyzji automatycznych, oraz badać zgodność systemów stosowanych przez banki z AI Act, zwłaszcza w przypadkach decyzji uznawanych za niesprawiedliwe lub dyskryminujące klienta. Ustawa przewiduje ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa oraz możliwość sądowej kontroli rozstrzygnięć Komisji. W toku prac parlamentarnych zrezygnowano natomiast z przyznania KRiBSI uprawnienia do nakazywania wycofania systemu z rynku lub usunięcia jego elementów.
Dla instytucji finansowych najbliższe miesiące będą więc okresem przygotowania się do funkcjonowania nowego modelu nadzoru, w tym oceny systemów AI, zasad zarządzania skargami oraz możliwości wykorzystania piaskownic regulacyjnych i opinii indywidualnych. W tym obszarze służymy wsparciem w ramach naszych specjalizacji Sztuczna Inteligencja AI oraz Relacje z organami nadzorczymi. W razie pytań zachęcamy do kontaktu.
Autor: radca prawny Michał Barwicki